Konu Yorumu ve Türkçede Kimi Geçişsiz Eylemler

İşlevsel sözdizimi çalışmalarına göre tümcede bilgi birimleri genelde şu şekilde düzenlenir: tümce başında yer alan öğe (özne adöbeği) tümce konusunu, eylemin hemen önünde yer alan birim, (nesne adöbeği) tümcedeki odağı ve eylem sonunda yer alan özne, nesne ya da belirtecimsi olarak karşımıza çıkan adöbeği ise, artalan bilgisini oluşturur. Genellikle geçişli eylemlerle kurulmuş tümcelerin incelendiği işlevsel sözidizimi çalışmaları arasında yalnızca Erguvanlı (I984)'te geçişsiz eylemler içeren tümcelerdeki konu koşuluna ilişkin bir ilke önerilmiştir. Bu yazıda Erguvanlı (1984)'te geliştirilen bu ilkeyi gözden geçirerek, ilkeye karşı örneklem oluşturan kimi geçişsiz eylemlerin anlambilimsel özelliklerinin tümce konusu yorumunu nasıl etkilediğini tartışmaya çalışacağız.