Year 2020, Volume 31 , Issue 1, Pages 55 - 75 2020-06-28

Türkçede Bağlılaşık Yapılar
The Correlative Constructions in Turkish

Metin BALPINAR [1]


Bu çalışmada, Türkçedeki bağlılaşık yapıların sözdizimsel türetimi Üretici Dilbilgisi Kuramı çerçevesinde ilk kez incelenecektir. Çalışmada genel olarak şu hususlar vurgulanacaktır: (i) basit bağlılaşık yapılarda ne-öbeğini içeren bağlılaşık yan tümce, ilişkilendirildiği bağlılaşık ana tümce içindeki işaret sözcüğüne yapısal olarak mümkün olan en yerel düzende bağlanmalıdır, (ii) basit bağlılaşık yapıların üretimi için biri taban-üretimli diğeri taşıma içeren iki farklı yaklaşım mümkündür, (iii) basit bağlılaşık yapıların üretilme biçimi şartsız yapılardan farklıdır, (iv) çoklu bağlılaşık yapılarda bağlılaşık yan tümcenin ana tümceye bağlanabileceği en yerel konum işaret sözcüklerini barındıran en küçük çekim öbeğine eklentilemedir ve (v) Türkçedeki çoklu bağlılaşık tümceler taşıma içermeyen çekim öbeği eklentilemesi yapısıyla üretilebilmektedir.

In this paper, syntactic derivation of the correlative constructions in modern Turkish is examined within the framework of the Generative Grammar for the first time. The following points are emphasized in the study: (i) for simple correlative constructions, a subordinating correlative clause containing a wh-phrase must be merged to the demonstrative in the matrix clause as local as possible in a structural manner, (ii) there are two plausible syntactic accounts for generating Turkish simple correlative constructions, i.e. the first is based on base-generated approach and the second is based on movement approach, (iii) the derivation of simple correlative constructions is diffrent from the one in unconditionals, (iv) regarding multiple correlative constructions, the most local position for a subordinate clausal material which should be merged to the matrix is the minimal IP containing demonstrative pronouns, and (v) the multiple correlative constructions in Turkish can be generated using the non-movement IP adjunction strategy.

  • Akar, D. (1990). Wh-questions in Turkish (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Boğaziçi University, Istanbul, Turkey.
  • Balpınar, M. (2006). ‘Bu, şu, o’ no imi kinō to Torukogo ni okeru shijishi taikei ni tsuite [Bu, şu, o’nun anlamsal fonksiyonu ve Türkçe işaret sözcükleri sistemi üzerine] (Yüksek Lisans Tezi), Reitaku Üniversitesi, Chiba, Japonya.
  • Balpınar, M. (2011). Torukogo shijishi no bunmyaku shiji yōhō ni tsuite: Bunshōōkei toshite no bu, o no yōhō [Türkçe işaret sözcüklerinin metne bağlı kullanımları üzerine: bu ve o’nun tümce artgöndergesi olarak kullanımı], Kyōto Daigaku Gengogaku Kenkyū [Kyoto Üniversitesi Dilbilim Araştırmaları], 30, 71-105.
  • Balpınar, M. (2019). Demonstratives and Grammaticalization: A Perspective from Modern Turkish. London and New York: Routledge.
  • Bhatt, R. (2003). Locality in Correlatives. Natural Language and Linguistic Theory, 21, 485-541.
  • Brasoveanu, A. (2008). Uniqueness effects in correlatives. A. Grønn (Yay. haz.), Proceedings of SuB12 (ss. 47-65), Oslo: ILOS.
  • Cable, S. (2009). The syntax of the Tibetan correlative. A. Lipták (Yay. haz.), Correlatives Cross-Linguistically (ss. 195-222), Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.
  • Chomsky, N. (1975). Reflections on Language. New York: Pantheon.
  • Chomsky, N. (1981). Lectures on Government and Binding. Dordrecht-Holland and Cinnaminson-USA: Foris Publications.
  • Dayal, V. (1995). Quantification in correlatives. B. Emmon, J. Eloise, K. Angelika & H. P. Barbara (Yay. haz.), Quantification in natural languages (ss. 179-205). Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
  • Dayal, V. (1996). Locality in Wh-quantification: Questions and Relative Clauses in Hindi, Studies in Linguistics and Philosophy. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
  • Demirok, Ö. (2017). A Compositional Semantics for Turkish Correlatives. A. Kaplan vd. (Yay. haz.), Proceedings of the 34th West Coast Conference on Formal Linguistics (ss. 159-166). Somerville, MA: Cascadilla Proceedings Project.
  • Göksel, A. and Kerslake, C. (2005). Turkish: A Comprehensive Grammar. London and New York: Routledge.
  • Huang, C. T. J. (1982). Logical relations in Chinese and the theory of grammar (Doktora Tezi). Massachusetts Institute of Technology, Massachusetts, USA.
  • Ross, J. R. (1967). Constraints on variables in syntax (Doktora Tezi). Massachusetts Institute of Technology, Massachusetts, USA.
  • Ross, J. R. (1986). Infinite Syntax! Norwood, NJ: Ablex.
  • Iatridou, S. (2013). Looking for free relatives in Turkish (and the unexpected places this leads to). U. Özge (Yay. haz.), Proceedings of the 8th workshop on Altaic formal linguistics (WAFL8). Cambridge, MA: MITWPL.
  • Kornfilt, J. (1997). Turkish. London: Routledge.
  • Kornfilt, J. (2005). Free relatives as light-headed relatives in Turkish. H. Broekhuis, N. Corver, R. Huybregts, U. Kleinhenz & J. Koster (Yay. haz.), Organizing Grammar: Linguistic Studies in honor of Henk van Riemsdijk (ss. 340-349). Berlin: Mouton de Gruyter.
  • Lipták, A. (2009). Correlatives Cross-Linguistically. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.
  • Mahajan, A. (2000). Relative Asymmetries and Hindi Correlatives. A. Alexiadou, A. Meinunger, C. Wilder & P. Law (Yay. haz.), The Syntax of Relative Clauses, Linguistik Aktuell 32 (ss. 201-229), Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.
  • Nishioka, I. (2006). Gendai Churuku Shogo no Shijisi no Kenkyū [Günümüz Türk Dillerdeki İşaret Sözcükleri Üzerine Bir Araştırma] (Doktora Tezi), Kyūshu Üniversitesi, Fukuoka, Japonya.
  • Özsoy, A. S. (1996). Aʹ-Dependencies in Turkish. B. Rona (Yay. haz.), Current Issues in Turkish Linguistics: Proceedings of the 5th International Conference on Turkish Linguistics (ss. 139-158). Ankara: Hitit.
  • Pietraszko, (2013). The Correlative Configuration in Polish. P. Biskup v.d. (Yay. haz.), Slavic Grammar from a Formal Perspective, the 10th Anniversary FDSL Conference. Frankfurt/M: Peter Lang.
  • Riemsdijk, H. van (2000). Free Relatives Inside Out: Transparant Free Relatives as Grafts. B. Rozwadowska (Yay. haz.), PASE Papers in Language Studies Proceedings of the 8th Annual Conference of the Polish Association for the Study of English (ss. 223-233). University of Wrocaw.
  • Srivastav, V. (1991). The syntax and semantics of correlatives. Natural Language and Linguistic Theory, 9, 637-686.
  • Sezer, E. F. (1991). Issues in Turkish Syntax (Doktora Tezi), Harvard University, Massachusetts, USA.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Research Articles
Authors

Author: Metin BALPINAR (Primary Author)
Institution: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
Country: Turkey


Dates

Publication Date : June 28, 2020

Bibtex @research article { dad709300, journal = {Dilbilim Araştırmaları Dergisi}, issn = {1300-8552}, eissn = {2587-0939}, address = {}, publisher = {BÜTEK Boğaziçi Eğitim Turizm Teknopark Uygulama ve Dan. Hiz. San. Tic. A.Ş.}, year = {2020}, volume = {31}, pages = {55 - 75}, doi = {10.18492/dad.709300}, title = {Türkçede Bağlılaşık Yapılar}, key = {cite}, author = {Balpınar, Metin} }
APA Balpınar, M . (2020). Türkçede Bağlılaşık Yapılar . Dilbilim Araştırmaları Dergisi , 31 (1) , 55-75 . DOI: 10.18492/dad.709300
MLA Balpınar, M . "Türkçede Bağlılaşık Yapılar" . Dilbilim Araştırmaları Dergisi 31 (2020 ): 55-75 <http://dad.boun.edu.tr/en/pub/issue/55345/709300>
Chicago Balpınar, M . "Türkçede Bağlılaşık Yapılar". Dilbilim Araştırmaları Dergisi 31 (2020 ): 55-75
RIS TY - JOUR T1 - Türkçede Bağlılaşık Yapılar AU - Metin Balpınar Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.18492/dad.709300 DO - 10.18492/dad.709300 T2 - Dilbilim Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 55 EP - 75 VL - 31 IS - 1 SN - 1300-8552-2587-0939 M3 - doi: 10.18492/dad.709300 UR - https://doi.org/10.18492/dad.709300 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Dilbilim Araştırmaları Dergisi Türkçede Bağlılaşık Yapılar %A Metin Balpınar %T Türkçede Bağlılaşık Yapılar %D 2020 %J Dilbilim Araştırmaları Dergisi %P 1300-8552-2587-0939 %V 31 %N 1 %R doi: 10.18492/dad.709300 %U 10.18492/dad.709300
ISNAD Balpınar, Metin . "Türkçede Bağlılaşık Yapılar". Dilbilim Araştırmaları Dergisi 31 / 1 (June 2020): 55-75 . https://doi.org/10.18492/dad.709300
AMA Balpınar M . Türkçede Bağlılaşık Yapılar. JLR. 2020; 31(1): 55-75.
Vancouver Balpınar M . Türkçede Bağlılaşık Yapılar. Dilbilim Araştırmaları Dergisi. 2020; 31(1): 55-75.