Derleme

Gelişimsel Bozukluğu Olan Çocuklarda İstatistiksel Dil Öğrenimi

Cilt: 35 Sayı: 2 24 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Gelişimsel Bozukluğu Olan Çocuklarda İstatistiksel Dil Öğrenimi

Öz

Dil edinimi sürecinde, dilin içindeki istatistiksel düzenliliklere karşı duyarlılık, çocukların dilin karmaşık yapılarını öğrenmelerine erken yaşlardan itibaren katkıda bulunmaktadır. İstatistiksel öğrenme olarak anılan, herhangi bir yönerge, pekiştirme veya geri-bildirim gerektirmeyen bu örtük öğrenme mekanizması sıklıkla dil bozukluklarıyla ilişkilendirilmektedir. Bu derlemede, dil bozuklukları ile istatistiksel öğrenme arasındaki karmaşık ve çok yönlü ilişki, dilsel ve bilişsel süreçlerdeki aksaklıkları, özellikle prosedürel öğrenme becerilerindeki güçlüklerle açıklayan Prosedürel Öğrenme Eksikliği Hipotezi perspektifinden tartışılmıştır. Gelişimsel dil bozukluğu, gelişimsel disleksi ve otizm spektrum bozukluğu arasındaki benzerlikler ve farklılıklar, istatistiksel öğrenme süreçlerinde gözlenen güçlüklerle birlikte ele alınmıştır. Araştırmalar, gelişimsel dil bozukluğu ve disleksili çocukların, tipik gelişim gösteren yaşıtlarına kıyasla, istatistiksel öğrenme görevlerinde genellikle düşük performans sergilediklerini ortaya koymaktadır. Diğer taraftan, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar, istatistiksel öğrenme görevlerinde güçlük çekmezken, bu süreçlerin nöral temellerinde farklılıklar gözlemlenmiştir. Çalışmalardaki yöntemsel farklılıklar, paradigmalardaki, uyarıcılardaki ve katılımcı özelliklerindeki farklılıklar tutarsız bulgular yaratmaktadır. Daha kapsamlı ve bütüncül bir kuramsal çerçevenin geliştirilmesi, tipik ve atipik gelişim aşamaları boyunca istatistiksel öğrenme becerilerinin incelenmesi ve standartlaştırılmış metodolojilerin ve sağlam değerlendirme araçlarının geliştirilmesi, gelişimsel bozukluklar ve istatistiksel öğrenme arasındaki ilişkinin daha iyi anlaşılmasına ve bu bilgiye dayalı olarak daha etkili müdahale ve destek stratejilerinin geliştirilmesine yardımcı olabilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TUBITAK 1002 HIZLI DESTEK

Proje Numarası

221K236

Kaynakça

  1. Alt, M., & Plante, E. (2006). Factors that influence lexical and semantic fast mapping of young children with specific language impairment. Journal of Speech, Language, and Hearing Research: JSLHR, 49(5), 941–954.
  2. Archibald, L. M., & Gathercole, S. E. (2006). Short-term and working memory in specific language impairment. International Journal of Language & Communication Disorders, 41(6), 675–693.
  3. Arciuli, J., & Conway, C. M. (2018). The promise—and challenge—of statistical learning for elucidating atypical language development. Current Directions in Psychological Science, 27(6), 492-500.
  4. Aslin, R. N., Saffran, J. R., & Newport, E. L. (1998). Computation of conditional probability statistics by 8-month-old infants. Psychological Science, 9(4), 321-324.
  5. Bartlett, C. W., Flax, J. F., Fermano, Z., Hare, A., Hou, L., Petrill, S. A., ... & Brzustowicz, L. M. (2012). Gene× gene interaction in shared etiology of autism and specific language impairment. Biological Psychiatry, 72(8), 692-699.
  6. Bishop, D. V. M. (2017). Why is it so hard to reach agreement on terminology? The case of developmental language disorder (DLD). International Journal of Language & Communication Disorders, 52, 671–680.
  7. Bishop, D. V. M. (2010). Overlaps between autism and language impairment: phenomimicry or shared etiology?. Behavior Genetics, 40, 618-629.
  8. Bogaerts, L., Siegelman, N., & Frost, R. (2021). Statistical learning and language impairments: Toward more precise theoretical accounts. Perspectives on Psychological Science, 16(2), 319-337.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilişsel Dilbilimi , Çocuğun Dil Edinimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

24 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

30 Mart 2024

Kabul Tarihi

18 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 35 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karaman, F. (2024). Gelişimsel Bozukluğu Olan Çocuklarda İstatistiksel Dil Öğrenimi. Dilbilim Araştırmaları Dergisi, 35(2), 309-331. https://doi.org/10.18492/dad.1461707