Gazete Köşe Yazıları Söyleminde Süreç Seçimi: Toplumsal Cinsiyet ve Politik İdeoloji Etkisi

Ceyda Ekici; Gülsüm Ercan

doi:10.18492/dad.417755

EN TR

Process Type Selection in the Discourse of Op-ed Articles: The Effect of Gender and Political Ideology

Abstract

In this study, it is aimed to find out whether the process type selection of the female and male columnists differ in conveying their mental representations relating reality to the language system and whether political ideology is a factor in this selection by analyzing op-ed articles, a type of media discourse. In line with this objective, the op-ed articles have been analyzed in terms of transitivity system belonging to the experiential metafunction which is the subcategory of ideational metafunction of language in Systemic Functional Grammar and the effects of the columnist’s gender and the political ideology adopted by the newspaper in the process choice have been investigated. The findings of the study show that female and male columnists have constructed the reality via different processes, and the female columnists have mostly used mental, relational and behavioral process types, while male columnists have frequently used the material process type. Additionally, it has been determined that the political ideology of the newspaper has affected the selection of process types by female and male columnists. Relating to this, in secular and liberal ideology female columnists, and in Islamic ideology male columnists have more frequently used the relational processes.

Keywords

gender,Systemic Functional Grammar,transitivity,discourse of op-ed articles,Critical Discourse Analysis

Gazete Köşe Yazıları Söyleminde Süreç Seçimi: Toplumsal Cinsiyet ve Politik İdeoloji Etkisi

Öz

Bu çalışmada bir medya söylem türü olan gazete köşe yazıları incelenerek kadın ve erkek köşe yazarlarının gerçekliğe ilişkin zihinsel temsillerini dil dizgesine aktarımında yaptıkları süreç seçimlerinin bir farklılık gösterip göstermediğinin ve politik ideolojinin söz konusu seçimde bir etmen olup olmadığının ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Dizgeci İşlevsel Dilbilgisi Kuramı temel alınarak, köşe yazıları dilin üstişlevlerinden düşünsel üstişlevin bir alt ulamı olan yaşantısal üstişlevin inceleme alanlarından biri olan geçişlilik dizgesi çerçevesinde çözümlenmiş, yazar cinsiyetinin ve gazetenin benimsediği politik ideolojinin süreç seçimindeki etkisi irdelenmiştir. Çalışmanın bulguları, kadın ve erkek köşe yazarların gerçekliği farklı süreçler aracılığıyla kurguladığını, kadın köşe yazarların, metinlerinde zihinsel, ilişkisel ve davranışsal süreç türlerini, erkek köşe yazarların ise maddesel süreç türünü daha çok yeğlediklerini göstermektedir. Ayrıca gazetenin politik ideolojisinin kadın ve erkek köşe yazarların yaptıkları süreç seçimlerinde etkili olduğu saptanmıştır. Buna göre Laik ve Liberal ideolojide kadın köşe yazarlar, İslami ideolojide ise erkek köşe yazarlar ilişkisel süreçleri daha çok kullanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

toplumsal cinsiyet,dizgeci işlevsel dilbilgisi,geçişlilik,gazete köşe yazıları söylemi

Kaynakça

Bloor, T. ve Bloor, M. (2004). The Functional Analysis of English. London: Arnold.
Bloor, T. Ve Bloor, M. (2007). The Practice of Critical Discourse Analysis an Introduction. London: Hodder Education.
Butler, J. (1999). Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi. Çev. Başak Ertür. İstanbul Metis.
Christie, C. (2000). Gender and language: Towards a Feminist Pragmatics. Edinburgh: Edinburgh University Press.
Eggins, S. (2004). An Introduction to Systemic Functional Linguistics. New York: Continuum.
Ercan, G. S. (2003). Gazete Köşe Yazılarında Dil Kullanımı: Kaçınmalar ve Cinsiyet Değişkeni. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İzmir.: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Fairclough, N. (1992). Discourse and Social Change. Cambridge: Blackwell Publishers.
Fairclough, N. (2003). Analysing Discourse. New York: Routledge.

Fisher, A. (2011). Addicted to Talk: Newspaper Representations of Female Speaking Subject. Working with English: Medieval and Modern Language, Literature and Drama, 7: 14-32.
Gallardo C. B. (2006). Analysis of Literary Work Using Systemic-Functional Grammar. 33rd International Systemic Functional Congress,2006.
Goddard, A. ve Patterson, L. M. (2000). Language and Gender. London: Routledge.
Halliday, M. A. K. (1994). An Introduction to Functional Grammar. London: Edward Arnold.
Halliday, M.A.K. ve Matthiessen, M.I.M. (2004). An Introduction to Functional Grammar. New York: Oxford University Press.
Hart, C. (2014). Discourse, Grammar and Ideology. New York: Bloomsbury Publishing.
Khan S. ve Rahman R. (2014). Power Relationships and Transitivity Choices in Graham Greenes’s Dream of Strange Land. Journal of Humanities and Social Sciences, 1: 35-44.
Lakoff, R. (1975). Language and Woman’s Place. New York: Harper and Row.
Litosseliti, L (2006). Gender and Language: Theory and Practice. New York: Routledge.
Paltridge, B. (2006). Discourse Analysis An Introduction. London: Continuum. Talbot, M. (2007). Media Discourse Representation and Interaction. Edinburgh: Edinburgh University Press.
Talbot, M. (2010). Language and Gender. Cambridge: Polity Press.
van Dijk, T. A. (1987). News Analysis: Case Studies in International and Tuitional News. Hillsdale, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates. van Dijk, T. A. (1988). News as Discourse. Hillsdale, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates. van Dijk, T. A. (1996). Opinions and Ideologies in Editorials. Paper for the 4th International Symposium of Critical Discouse Analysis, Language, Social Life and Critical Thought. Athens.
van Dijk, T. A. (2008). Discourse and Context. New York: Cambridge University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ceyda Ekici ^*
0000-0002-7406-3106
Türkiye

Gülsüm Ercan
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2019

Gönderilme Tarihi

22 Nisan 2018

Kabul Tarihi

24 Mayıs 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 30 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.18492/dad.417755

IZ

https://izlik.org/JA26HU72TA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ekici, C., & Ercan, G. (2019). Gazete Köşe Yazıları Söyleminde Süreç Seçimi: Toplumsal Cinsiyet ve Politik İdeoloji Etkisi. Dilbilim Araştırmaları Dergisi, 30(1), 123-144. https://doi.org/10.18492/dad.417755

Cited By

Gazete Köşe Yazısı Söyleminde Yükleme Stratejileri: Söylem Tarihsel Yaklaşım Çerçevesinde Bir Çözümleme

Dilbilim Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.18492/dad.1165818