Türkçede Eklenti Sorularının Edimbilimsel Özellikleri

Eklenti soruları edimbilimsel anlamları açısından çok işlevlidir. Doğal konuşma verisine dayalı yapılan bu çalışma Türkçe eklenti sorularını betimlemeyi ve sınıflamayı amaçlamaktadır. Çalışmanın bütüncesini oluşturan veri METU sözlü bütünce ve toplam 20 saatlik günlük konuşmaya dayalı veriden elde edilmiştir. Veri incelenirken Türkçe eklenti soruları sınıflanmış ve bu sınıflamayı yapılırken anadil konuşucularının değerlendirmeleri için Kappa  testi uygulanmıştır. Türkçe eklenti soruları için elde edilen sınıflamada belirlenen işlevler genel olarak Holmes ve Axelson tarafından belirlenen işlevlerle bezerlik göstermekle birlikte bazı işlevler, daha önce alanyazında diğer dillerde ortaya çıkarılan eklenti sorularından farklılık göstermektedir. Alay etme ve haklılık gösteren eklenti soruları Türkçede gözlemlenirken, bu işlevler İngilizce ve İtalyanca gibi diğer dillerde gözlemlenmemiştir.    

Tag Questions are considerably multifunctional in terms of their pragmatic meanings. This study, adopting a descriptive framework, aims to identify and categorize the pragmatic functions of tag questions in Turkish, based on naturally occuring data. It is a corpus based study and draws upon a comprehensive data, driven from spontaneous speech. METU spoken corpus and 20 hours of natural conversation are used as data. Kappa is used for data analysis in order to find out inter-rater agreement for the taxonomy of Turkish tag questions. The resulting typology for Turkish tag questions is mainly similar to those suggested by Holmes’ (1995) and Tottie and Hoffmann’s (2006) typology. However, there are also different pragmatic functions of Turkish tag questions other than those proposed in the literature. Whereas mocking and justification tags are observed in Turkish, these functions have not been proposed in languages such as English and Italian.