TR
EN
Türkçede içinde İlgecinin Çokanlamlılık Görünümleri: Bilişsel Dilbilim Çerçevesinde Bir İnceleme
Öz
Biçim ile anlamı tümleşik ve bağıntısal bir şemaya yerleştiren bilişsel dilbilim, çokanlamlılığı dilin doğal ve içkin bir özelliği olarak değerlendirmektedir. Böylece geleneksel görüşte dilbilgisel düzlemde incelenen işlev sözcükleri de farklı dinamikler üzerinden anlam temelli bir perspektifle araştırma konusu yapılabilmektedir. Bu çalışmanın amacı içinde ilgecinin çokanlamlılık görünümlerini bilişsel dilbilim paradigması çerçevesinde imge şematik dönüşümler, uzanımlar ve metaforik yapılanmalar kapsamında sahnelerarası ilişkilerle ortaya koymaktır. Betimsel bir niteliğe sahip araştırmanın veriseti, ilgecin bağlamsal görünümlerini kapsayan, Türkçe Ulusal Derlemi 3.0 derlem sorgusu aracılığıyla elde edilmiş 3500 bağımlı dizinden oluşmaktadır. Araştırma konusu ilgecin kapsama öntür uzanımıyla bağıntılı dört farklı imge şeması dönüşümüne uğradığı, bununla birlikte dört farklı periferik uzanıma sahip olduğu, ayrıca imge şemalarına metaforik yorumların da eklenmesiyle farklı anlamsal ağların elde edildiği ulaşılan önemli sonuçlar arasındadır.
Anahtar Kelimeler
References
- Aksan, Y., Aksan, M., Koltuksuz, A., Sezer, T., Mersinli, Ü., Demirhan, U. U., Yılmazer, H., Atasoy, G., Öz, S.,Yıldız, İ. ve Kurtoğlu, Ö. (2012). Construction of the Turkish National Corpus (TNC). Calzolari, N., Choukri, K., Declerck, T., Doğan, M. U., Maegaard, B., Miriani, J., Odijk, J. ve Piperidis, S. (Yay. haz.) Proceedings of the eight international conference on language resources and evaluation içinde (LREC 2012). Türkiye.
- Bellavia, E. (1996). The German uber. M. Pütz ve R. Dirven (Yay. haz.) The construal of space in language and thought içinde (ss. 73-107). Mouton de Gruyter.
- Brugman, C. (1981). Story of over. Yüksek Lisans Tezi. Kaliforniya Üniversitesi.
- Brugman, C. ve Lakoff, G. (1988). Cognitive Typology and Lexical Networks. S. Small, G. Cottrell and M. Tannenhaus (Yay. haz.) Lexical ambiguity resolution: perspectives from psycholinguistics, neuropsychology, and artificial intelligence içinde (ss. 477-507). Morgan Kaufman.
- Clark, H. H. (1973). Space, Time, Semantics, and the Child. T. E. Moore (Yay. haz.) Cognitive development and the acquisition of language içinde (ss. 27-64). Academic Press.
- Croft, W. Cruse, D.A. (2004). Cognitive linguistics. CUP.
- Crystal, D. (2008). A dictionary of linguistics and phonetics. Blackwell Pub.
- Cuyckens, H. (1993). The Dutch Spatial Preposition in: A Cognitive-Semantic Analysis. C. Z. Wibbelt (Yay. haz.) The semantics of prepositions: From mental processing to natural language içinde (ss. 27–71). Mouton de Gruyter.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Language Studies , Linguistics
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
June 30, 2024
Submission Date
June 1, 2023
Acceptance Date
February 5, 2024
Published in Issue
Year 1970 Volume: 35 Number: 1
