Research Article

Türkçede Yakınanlamlılık ve Karşıtanlamlılık Olgusunun Derlem Temelli İncelenmesi

Volume: 30 Number: 1 May 31, 2019
Journal of Linguistics Research Cover
Journal of Linguistics Research
PDF Download
EN TR

Türkçede Yakınanlamlılık ve Karşıtanlamlılık Olgusunun Derlem Temelli İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada, Türkçede aynı içlem kapsamında değerlendirilebilen soğuk/serin/ılık/sıcak ve yüksek/alçak/uzun/kısa sıfatlarının düzanlamsal ve değişmeceli anlamsal görünümleri arasındaki yakınanlamlılık-karşıtanlamlılık ilişkiselliğini derlem temelli ve karşılaştırmalı olarak ortaya koymak amaçlanmaktadır. Bu çerçevede inceleme konusu sözcüklerin gönderimsel alanı somuttan soyuta doğru ilerledikçe, diğer bir deyişle düzanlamsal görünümlerden değişmeceli anlam boyutuna doğru geçiş yapıldıkça, sözcüklerarası anlam ilişkisinin hangi koşullar altında sağlanabildiği ve ne tür bağlamsal durumlarda farklılaştığı araştırma sorusu olarak kabul edilmiştir. Çalışmada yöntem açısından betimsel tarama kullanılmış, elde edilen sonuçlar yüzde ve sıklık tabloları aracılığıyla yorumlanmıştır. Sonuç olarak, sıfatlar arasındaki yakınanlamlılık ve karşıtanlamlılık ilişkilerinin genel olarak düzanlamsal düzeyde kaldığını, anlam soyutlaştıkça söz konusu ilişkilerin kurulmasının güçleştiği gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

TÜBİTAK-BİDEB

Project Number

2211

References

  1. Aksan, D. (2004). Anlambilim. Ankara: Engin Yayınevi.
  2. Aksan, Y. vd. (2012). Construction of the Turkish National Corpus (TNC). In Proceedings of the Eight International Conference on Language Resources and Evaluation (LREC 2012). İstanbul. Türkiye. http://www.lrec-conf.org/proceedings/lrec2012/papers.html
  3. Akşehirli, S. (2017). Eş-Kullanım Varsayımına Göre Türkçede Kurallı Karşıt Anlamlılık. 30. Ulusal Dilbilim Kurultayı Bildirileri. ss.289-296. Ankara: Dilbilim Derneği Yayınları.
  4. Charles, Walter G. ve Miller, George A. (1989). Contexts of Antonymous Adjectives. Applied Psycholinguistics. 10 (3):357-75.
  5. Cruse, A. (2000). Meaning in language: An Introduction to Semantics and Pragmatics. Oxford: Oxford University Press.
  6. Cruse, A. (2006). A Glossary of Semantics and Pragmatics. Edinburgh: Edinburgh University Press.
  7. Erkuş, A. (2009). Davranış Bilimleri İçin Bilimsel Araştırma Süreci. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  8. Glesne, C. (2013). Nitel Araştırmaya Giriş. (Çev. A. Ersoy ve P. Yalçınoğlu) Ankara: Anı Yayıncılık.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

May 31, 2019

Submission Date

May 21, 2018

Acceptance Date

May 31, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 30 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.18492/dad.563582

IZ

https://izlik.org/JA59DF92KN

Cite

RIS / Bibtex
APA
Gündoğdu, A. E. (2019). Türkçede Yakınanlamlılık ve Karşıtanlamlılık Olgusunun Derlem Temelli İncelenmesi. Dilbilim Araştırmaları Dergisi, 30(1), 43-67. https://doi.org/10.18492/dad.563582

Cited By

Karşıtlıkların Anlambilimsel Söylem Ezgisi: Hafif ve Ağır Düğüm Sözcükleri Üzerine Bir Değerlendirme

SÖYLEM Filoloji Dergisi

https://doi.org/10.29110/soylemdergi.756393

YAYILAN AĞLAR YAKLAŞIMI PERSPEKTİFİNDEN YAKINANLAMLILIK GÖRÜNÜMLERİ: GÜÇLÜ, KUVVETLİ, GÜÇSÜZ VE ZAYIF DÜĞÜM SÖZCÜKLERİNİN DERLEM TEMELLİ DEĞERLENDİRİLMESİ

Dil Dergisi

https://doi.org/10.33690/dilder.1609330

88x31.png

This work is licensed under a

Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 (CC BY-NC-ND) International License.


Journal DOI: 10.18492/dad