Araştırma Makalesi

Türkçede Yakınanlamlılık ve Karşıtanlamlılık Olgusunun Derlem Temelli İncelenmesi

Cilt: 30 Sayı: 1 31 Mayıs 2019
Dilbilim Araştırmaları Dergisi Kapak
Dilbilim Araştırmaları Dergisi
PDF İndir
EN TR

Türkçede Yakınanlamlılık ve Karşıtanlamlılık Olgusunun Derlem Temelli İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada, Türkçede aynı içlem kapsamında değerlendirilebilen soğuk/serin/ılık/sıcak ve yüksek/alçak/uzun/kısa sıfatlarının düzanlamsal ve değişmeceli anlamsal görünümleri arasındaki yakınanlamlılık-karşıtanlamlılık ilişkiselliğini derlem temelli ve karşılaştırmalı olarak ortaya koymak amaçlanmaktadır. Bu çerçevede inceleme konusu sözcüklerin gönderimsel alanı somuttan soyuta doğru ilerledikçe, diğer bir deyişle düzanlamsal görünümlerden değişmeceli anlam boyutuna doğru geçiş yapıldıkça, sözcüklerarası anlam ilişkisinin hangi koşullar altında sağlanabildiği ve ne tür bağlamsal durumlarda farklılaştığı araştırma sorusu olarak kabul edilmiştir. Çalışmada yöntem açısından betimsel tarama kullanılmış, elde edilen sonuçlar yüzde ve sıklık tabloları aracılığıyla yorumlanmıştır. Sonuç olarak, sıfatlar arasındaki yakınanlamlılık ve karşıtanlamlılık ilişkilerinin genel olarak düzanlamsal düzeyde kaldığını, anlam soyutlaştıkça söz konusu ilişkilerin kurulmasının güçleştiği gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK-BİDEB

Proje Numarası

2211

Kaynakça

  1. Aksan, D. (2004). Anlambilim. Ankara: Engin Yayınevi.
  2. Aksan, Y. vd. (2012). Construction of the Turkish National Corpus (TNC). In Proceedings of the Eight International Conference on Language Resources and Evaluation (LREC 2012). İstanbul. Türkiye. http://www.lrec-conf.org/proceedings/lrec2012/papers.html
  3. Akşehirli, S. (2017). Eş-Kullanım Varsayımına Göre Türkçede Kurallı Karşıt Anlamlılık. 30. Ulusal Dilbilim Kurultayı Bildirileri. ss.289-296. Ankara: Dilbilim Derneği Yayınları.
  4. Charles, Walter G. ve Miller, George A. (1989). Contexts of Antonymous Adjectives. Applied Psycholinguistics. 10 (3):357-75.
  5. Cruse, A. (2000). Meaning in language: An Introduction to Semantics and Pragmatics. Oxford: Oxford University Press.
  6. Cruse, A. (2006). A Glossary of Semantics and Pragmatics. Edinburgh: Edinburgh University Press.
  7. Erkuş, A. (2009). Davranış Bilimleri İçin Bilimsel Araştırma Süreci. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  8. Glesne, C. (2013). Nitel Araştırmaya Giriş. (Çev. A. Ersoy ve P. Yalçınoğlu) Ankara: Anı Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2019

Gönderilme Tarihi

21 Mayıs 2018

Kabul Tarihi

31 Mayıs 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 30 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.18492/dad.563582

IZ

https://izlik.org/JA59DF92KN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Gündoğdu, A. E. (2019). Türkçede Yakınanlamlılık ve Karşıtanlamlılık Olgusunun Derlem Temelli İncelenmesi. Dilbilim Araştırmaları Dergisi, 30(1), 43-67. https://doi.org/10.18492/dad.563582

Cited By

Karşıtlıkların Anlambilimsel Söylem Ezgisi: Hafif ve Ağır Düğüm Sözcükleri Üzerine Bir Değerlendirme

SÖYLEM Filoloji Dergisi

https://doi.org/10.29110/soylemdergi.756393

YAYILAN AĞLAR YAKLAŞIMI PERSPEKTİFİNDEN YAKINANLAMLILIK GÖRÜNÜMLERİ: GÜÇLÜ, KUVVETLİ, GÜÇSÜZ VE ZAYIF DÜĞÜM SÖZCÜKLERİNİN DERLEM TEMELLİ DEĞERLENDİRİLMESİ

Dil Dergisi

https://doi.org/10.33690/dilder.1609330

88x31.png

Bu eser


Dergi DOI:10.18492/dad