Elazığ'da konuşulan Kurmançça ve Zazaca arasında metin düzeyindeki karşılıklı anlaşılabilirlik

Bu çalışma, Kurmançça ve Zazaca arasındaki karşılıklı anlaşılabilirliği incelemektedir. Araştırma sahası olarak, her iki dilin birlikte konuşulduğu Elâzığ ili seçilmiştir. Katılımcılar, Kurmançça veya Zazacanın ana dil olarak konuşulduğu 9 ilçe merkezinde öğrenim gören, 14-19 yaş arası ortaokul ve lise öğrencilerinden oluşmaktadır. Her ilçe merkezinden 27 katılımcı olmak üzere toplamda 243 kişilik bir örneklem grubu oluşturulmuştur. Katılımcıların test dilini anlama düzeyleri, B1 seviyesine uygun metinlerle hazırlanan testler aracılığıyla metin düzeyinde değerlendirilmiştir. Çalışmada ayrıca, katılımcıların test dilini ne kadar anladıkları sorularak algısal anlaşılabilirlikleri (perceived/estimated intelligibility) ölçülmüş ve karşılıklı anlaşılabilirliği etkileyebilecek dil dışı faktörler incelenmiştir. Bu bağlamda, katılımcıların test diline maruz kalma düzeyleri ve bu dile yönelik tutumları Likert ölçeği kullanılarak ölçülmüştür. Sonuçlar, Kurmançça ve Zazaca arasındaki karşılıklı anlaşılabilirliğin her iki dil için de %40’ın altında kaldığını göstermiştir. Ayrıca, test diline yönelik tutumlarla işlevsel testlerden elde edilen sonuçlar arasında anlamlı bir fark bulunmazken, test diline maruziyet ile işlevsel test sonuçları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

This study examines the mutual intelligibility between Kurmanji and Zazaki. The research area selected for this study is the province of Elâzığ, where both languages are spoken. Participants consist of middle and high school students aged between 14–19 from nine district centers where Kurmanji or Zazaki is spoken as native language. The study included a total of 243 participants, with 27 individuals selected from each district. The participants' intelligibility levels of the test language were assessed through text-based tests designed at the B1 proficiency level. The study measured participants' perceived intelligibility of the test language by asking how much they understood and examined extralinguistic factors that might influence mutual intelligibility. In this context, the participants’ exposure to the test language and their attitudes toward it were assessed using a Likert scale. The findings indicate that mutual intelligibility between Kurmanji and Zazaki remains below 40% for both languages. Furthermore, no significant difference was found between participants' attitudes toward the test language and their functional test results. However, a significant correlation was identified between exposure to the test language and functional test scores.