Research Article
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Cite

Türkçenin Yazımında Ölçünleştirme Sorunu Üzerine: Düzeltme iminin artsüremli incelemesi

Year 2018, Volume 29, Issue 2, 39 - 56, 28.12.2018
https://doi.org/10.18492/dad.377141

Abstract

 Türkçe görece yakın bir tarihte yeni alfabeye geçmiş olsa da yazım kurallarının değişim süreci hâlâ devam etmektedir. Yazım kılavuzunda yapılan değişikliklerle tutarsızlıklar ortadan kaldırılmaya çalışılmış, bu değişiklikler zaman zaman yeni tartışmaları beraberinde getirmiştir. Bu nedenle, Türkçenin yazımıyla ilgili sorunlarla ilgili geniş bir literatürün varlığından söz edilebilir. Bu literatürün en sorunlu alanlardan birisi de düzeltme işareti olarak karşımıza çıkmakta. Bu çalışmanın amacı düzeltme işaretinin basın yayında kullanımının artsüremli bir patronunu çıkarmanın yanı sıra, olası bir revizyon tartışmasını gündeme getirmektir. Bu amaçla otuzar yıllık aralarla (1950, 1980 ve 2010) belirlenmiş üç dönemde gazete, dergi ve kitaplarda düzeltme işaretinin kullanımı dönemlerde söz konusu yazım kuralları uyarınca sayısal olarak incelenmiş ve sayısal veriler dönemlere göre karşılaştırılmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında da dille ilgili normatif kararları yazılı kültür açısından önem arz eden yayıncı, editör ve çevirmenlere düzeltme işaretiyle ilgili yaklaşımları sorulmuş, iki aşamalı bu araştırmanın bulguları ışığında dönemler arası farkların olası kaynakları ve çözüm yolları tartışılmış; durum dil planlaması perspektifinden tartışılmıştır.

References

  • Referans 1 Alpay, N. (2004). Türkçe Sorunları Kılavuzu. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Referans 2 Altun, H. O. (2010). Düzeltme işareti ve Türkçede yazıldığı gibi okunmayan kelimeler. A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 43, 167-179.
  • Referans 3 Belge, M. (2006). 1980’ler sonrası Türkçe. In A. Menz & C. Schroeder (eds.), Türkiye'de Dil Tartışmaları (11-24). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  • Referans 4 Cameron, D. (1995). Verbal Hygiene. London: Routledge.
  • Referans 5 Cooper, R. L. (1989). Language Planning and Social Change. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Referans 6 Çiftçi, M. (2006). Türkçe öğretiminin sorunları. In G. Gülsevin & E. Boz (Eds.), Türkçenin Çağdaş Sorunları (77-134). Ankara: Gazi Kitabevi.
  • Referans 7 Emiroğlu, S. (2011). TDK Yazım Kılavuzu'nu geliştirmeye dönük bir inceleme. TÜBAR, XXIX, 121-143.
  • Referans 8 Duman, D. (2013). Basında İmla Kullanımı: Hata Analizi Çerçevesinde Yazım Kılavuzu'na Eleştirel bir Bakış. Yeni Türkiye Türkçe Özel Sayısı, 55, 1325-1333.
  • Referans 9 Fishman, J. A. (2006). Do not leave your language alone: The hidden status agendas within corpus planning in language policy. Mahwah: Lawrence Erlbaum Associates.
  • Referans 10 Koç, R. (2007). Türkçede birleşik kelimelerin yazımı ile ilgili tartışmalar ve çözüm önerileri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 15/2, 693-706.
  • Referans 11 Lewis, G. (2007). Trajik Başarı: Türk Dil Reformu. (M. F. Uslu, Çev.) İstanbul: Paradigma Yayıncılık. (Original work published in 1999)
  • Referans 12 Menz, A. (2006). Kılavuzlarda ve kullanımda Türkçe imla. In A. Menz & C. Schroeder (Eds.) Türkiye'de Dil Tartışmaları (41-71). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  • Referans 13 Milroy, J. & Milroy, L. (1985). Authority in language: Investigating language prescription and standard. London and New York: Routledge & Kegan Paul.
  • Referans 14 Neijt, A. (2006). Spelling Reform. In K. Brown (Ed.) Encyclopediae of Language and Linguistics (68-75). Oxford: Elsevier.
  • Referans 15 Nunberg, G. (1990). The Linguistics of Punctuation. Stanford: CSLI.
  • Referans 16 Türk Dil Kurumu. (1941). İmla Kılavuzu. İstanbul: Cumhuriyet Basımevi.
  • Referans 17 Türk Dil Kurumu. (1981). Yazım Kılavuzu. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  • Referans 18 Türk Dil Kurumu. (2008). Yazım Kılavuzu. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  • Referans 19 Topuzkanamış, E. (2009). Türkçe Eğitim Bölümü öğrencilerinin imla başarıları. Turkish Studies, 4/3, 2171-2189.
  • Referans 20 Yalçın, Ş. (2003). Doğru Türkçe. İstanbul: Metis.
  • Referans 21 Yastı, M. & Direkci, B. (2010). Yazım Kılavuzu'nda tespit edilen tutarsızlıklar üzerine artzamanlı bir inceleme. Turkish Studies 5/1, 1420-1436.
  • Referans 22 Zülfikâr, H. (2008). Doğru Yazma ve Konuşma Bilgileri. Ankara: Zerpa Yayınları.

On the Standardization Problem of the Turkish Spelling: A diachronic analysis of the circumflex

Year 2018, Volume 29, Issue 2, 39 - 56, 28.12.2018
https://doi.org/10.18492/dad.377141

Abstract

Although Turkish has gone through a radical language reform relatively recently, the change in punctuation and spelling of Turkish is still in progress. New editions of spelling dictionaries have introduced new rules to eliminate inconsistencies in spelling and punctuation, but each change seems to trigger new discussions. Thus, an extensive literature on the spelling of Turkish appeared which deals with the subject usually from a critical perspective. One of the most problematic areas in the spelling of Turkish is the use of the circumflex. This study aims for a diachronic analysis of the use of circumflex in the media and it addresses the possibility of a spelling reform. A quantitative analysis of the use of circumflex in journals, newspapers and books was carried out, taking into consideration publishers’ adherence to spelling rules through three-decade periods: 1950, 1980 and 2010. The findings were evaluated with respect to reasons and solutions, and the problem is reevaluated from the point of view of language planning. 

References

  • Referans 1 Alpay, N. (2004). Türkçe Sorunları Kılavuzu. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Referans 2 Altun, H. O. (2010). Düzeltme işareti ve Türkçede yazıldığı gibi okunmayan kelimeler. A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 43, 167-179.
  • Referans 3 Belge, M. (2006). 1980’ler sonrası Türkçe. In A. Menz & C. Schroeder (eds.), Türkiye'de Dil Tartışmaları (11-24). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  • Referans 4 Cameron, D. (1995). Verbal Hygiene. London: Routledge.
  • Referans 5 Cooper, R. L. (1989). Language Planning and Social Change. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Referans 6 Çiftçi, M. (2006). Türkçe öğretiminin sorunları. In G. Gülsevin & E. Boz (Eds.), Türkçenin Çağdaş Sorunları (77-134). Ankara: Gazi Kitabevi.
  • Referans 7 Emiroğlu, S. (2011). TDK Yazım Kılavuzu'nu geliştirmeye dönük bir inceleme. TÜBAR, XXIX, 121-143.
  • Referans 8 Duman, D. (2013). Basında İmla Kullanımı: Hata Analizi Çerçevesinde Yazım Kılavuzu'na Eleştirel bir Bakış. Yeni Türkiye Türkçe Özel Sayısı, 55, 1325-1333.
  • Referans 9 Fishman, J. A. (2006). Do not leave your language alone: The hidden status agendas within corpus planning in language policy. Mahwah: Lawrence Erlbaum Associates.
  • Referans 10 Koç, R. (2007). Türkçede birleşik kelimelerin yazımı ile ilgili tartışmalar ve çözüm önerileri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 15/2, 693-706.
  • Referans 11 Lewis, G. (2007). Trajik Başarı: Türk Dil Reformu. (M. F. Uslu, Çev.) İstanbul: Paradigma Yayıncılık. (Original work published in 1999)
  • Referans 12 Menz, A. (2006). Kılavuzlarda ve kullanımda Türkçe imla. In A. Menz & C. Schroeder (Eds.) Türkiye'de Dil Tartışmaları (41-71). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  • Referans 13 Milroy, J. & Milroy, L. (1985). Authority in language: Investigating language prescription and standard. London and New York: Routledge & Kegan Paul.
  • Referans 14 Neijt, A. (2006). Spelling Reform. In K. Brown (Ed.) Encyclopediae of Language and Linguistics (68-75). Oxford: Elsevier.
  • Referans 15 Nunberg, G. (1990). The Linguistics of Punctuation. Stanford: CSLI.
  • Referans 16 Türk Dil Kurumu. (1941). İmla Kılavuzu. İstanbul: Cumhuriyet Basımevi.
  • Referans 17 Türk Dil Kurumu. (1981). Yazım Kılavuzu. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  • Referans 18 Türk Dil Kurumu. (2008). Yazım Kılavuzu. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  • Referans 19 Topuzkanamış, E. (2009). Türkçe Eğitim Bölümü öğrencilerinin imla başarıları. Turkish Studies, 4/3, 2171-2189.
  • Referans 20 Yalçın, Ş. (2003). Doğru Türkçe. İstanbul: Metis.
  • Referans 21 Yastı, M. & Direkci, B. (2010). Yazım Kılavuzu'nda tespit edilen tutarsızlıklar üzerine artzamanlı bir inceleme. Turkish Studies 5/1, 1420-1436.
  • Referans 22 Zülfikâr, H. (2008). Doğru Yazma ve Konuşma Bilgileri. Ankara: Zerpa Yayınları.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Social
Published Date 2018/2
Journal Section Research Articles
Authors

Derya Duman (Primary Author)
İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-1604-4951
Türkiye

Publication Date December 28, 2018
Published in Issue Year 2018, Volume 29, Issue 2

Cite

APA Duman, D. (2018). Türkçenin Yazımında Ölçünleştirme Sorunu Üzerine: Düzeltme iminin artsüremli incelemesi . Dilbilim Araştırmaları Dergisi , 29 (2) , 39-56 . DOI: 10.18492/dad.377141