Araştırma Makalesi

Anadilinde ve İkinci Dilde Metaforik Dilin İşlemlenmesi: Öz-İlerlemeli Okuma Çalışması

Cilt: 31 Sayı: 1 28 Haziran 2020
PDF İndir
EN TR

Anadilinde ve İkinci Dilde Metaforik Dilin İşlemlenmesi: Öz-İlerlemeli Okuma Çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı; farklı düzeyde Metaforik anlam içeren ifadelerin (düz anlamlı ifadeler, kalıplaşmış metaforik ifadeler, yeni metaforik ifadeler ve anlambilimsel açıdan bozuk ifadeler) ve farklı bilişsel işlevleri yansıtan Metafor Tiplerinin (yön metaforları, varoluşsal metaforlar ve yapısal metaforlar) işlemlenmesinde anadili (D1) ve ikinci dil (D2) konuşucuları arasında bir işlemleme farklılığı olup olmadığını belirlemektir. Bu amaç çerçevesinde çalışmada öz-ilerlemeli okuma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada Metaforik anlam içerme açısından yeni metaforik ifadeler ve anlambilimsel bozuk ifadelerin işlemlenmesinin düz anlamlı ifadeler ve kalıplaşmış metaforik ifadelerden daha uzun sürdüğü belirlenmiştir. İşlemleme örüntüsünün ise D1 - D2 gruplarında aynı biçimde oluştuğu belirlenmiştir. Bu bulgular metaforik ifadeler ile düz anlamlı ifadelerin paralel/eş zamanlı yorumlandığını öne süren görüşü (Glucksberg, 2003; McElree ve Nordlie, 1999) desteklemekte ve D1 açısından kalıplaşmış metaforların D2 grubu açısından yeni metafor olarak algılanabileceği görüşünü (Mashal vd., 2015; Türker, 2016) zayıflatmaktadır. Metafor Tipleri açısından ise, D1 grubunda metafor tiplerinin işlemlenmesinde bir farklılık oluşmazken D2 grubunda yön metaforlarının varoluşsal metaforlardan ve yapısal metaforlardan daha uzun işlemleme süresine sahip olduğu gözlenmiştir. Yön metaforlarının a) hedef kavram açısından daha az kavramsal yapı sunması, b) D2 grubunun D1 ve D2’lerinde tarz özellikleri açısından farklıklar göstermesi c) D1 ve D2’de çözümlenmesinde görsel imgelerin kullanımı açısından farklılıklar içermesi gibi olası nedenlerin D2 grubunun yön metaforlarını işlemlemesinde ek bir bilişsel yüke neden olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Tübitak

Proje Numarası

117S470

Teşekkür

Bu çalışma TÜBİTAK tarafından desteklenmiştir (Proje No:117S470)

Kaynakça

  1. Al-Amirî, A. (2016). Et-tasavvur el-istiârî libünyetü’l-mesar fi’l-lüğati’l-arabiyye. Allisaniyet Al Arabiyyah (3), 127-152.
  2. Arzouon, Y., Goldstein, A., & Faust, M. (2007). Brainwaves are stethoscopes: ERP correlates of novel metaphor comprehension. Brain Res. (36), 222-231.
  3. Bambini, V., Bertini, C., & Schaeken, W. (2016). Disentangling metaphor from context: an ERP study. Front. Psychol. (7), 559.
  4. Bambini, V., Gentili, C., & Ricciardi, E. (2011). Decomposing metaphor processing at the cognitive and neural level through functional magnetic resonance imaging. Brain Research Bulletin (86), 203-216.
  5. Bohrn, I., Altmann, U., & Jacobs, A. (2012). Looking at the brains behind figurative language - a quantitative meta-analysis of neuroimaging studies on metaphor, idiom, and irony processing. Neuropsychologia (50), 2669-2683.
  6. Bonferroni, C.E. (1936). Teoria statistica delle classi e calcolo delle probabilit `a. Pubblicazioni del R Istituto Superiore di Scienze Economiche e Commerciali di Firenze 8:3–62.
  7. Bonnoud, V., Gill, R., & Ingrand, P. (2002). Metaphorical and non-metaphorical links: a behavioral and ERP study in young and elderly adults. Neurophysiologie clinique (32), 258-268.
  8. Cameron, L. (2008). Metaphorand talk. In: Gibbs R.W. (Ed.) The Cambridge Handbook of Metaphorand Thought. New York: Cambrigde University Press. 197-211.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sümeyra Özkan
Türkiye

Merve Dikmen
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

22 Nisan 2020

Kabul Tarihi

20 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 31 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özkan, S., Aygüneş, M., & Dikmen, M. (2020). Anadilinde ve İkinci Dilde Metaforik Dilin İşlemlenmesi: Öz-İlerlemeli Okuma Çalışması. Dilbilim Araştırmaları Dergisi, 31(1), 101-122. https://doi.org/10.18492/dad.725338

Cited By